223 lượt xem Tác giả: Bích Thuỷ

Gốc tự do là gì? Vì sao gốc tự do gây ra bệnh?

Gốc tự do chính là những nguyên tử không bền vững và có thể gây ra tổn thương đến các tế bào, gây bệnh tật và lão hóa.
Các gốc tự do có liên quan đến quá trình lão hóa và một loạt các bệnh lý. Tuy nhiên, rất ít người hiểu về vai trò của chúng đối với sức khỏe cơ thể cũng như làm thế nào để ngăn ngừa tác dụng của chúng. Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ giúp bạn đọc giải đáp vấn đề này.

1.Gốc tự do là gì?

Gốc tự do là phân tử, ion hay một nguyên tử có số electron lẻ nên thường không ổn định và dễ dàng phản ứng với các phân tử khác trong tế bào.

goc tu do

Gốc tự do có thể mang điện tích âm, dương hoặc không mang điện tích, chúng đều giữ các vai trò quan trọng trong hệ thống sinh học. Chúng có lớp điện tử ngoài cùng chứa một điện tử đơn độc. Do đó chúng không ổn định và luôn có xu hướng cướp điện tử của các nguyên tử hay phân tử khác để trở về trạng thái ổn định. Tuy nhiên, điều này lại biến các nguyên tử hay phân tử này trở thành gốc tự do, làm cho cấu trúc tế bào bị thay đổi và phá vỡ.

Các gốc tự do trong cơ thể được sinh ra từ hai nguồn:

-Nguồn gốc nội sinh: Được tạo ra thường xuyên do chuỗi hô hấp tế bào. Chuỗi hô hấp tế bào chính là quá trình chuyển đổi năng lượng cho hoạt động của các tế bào, năng lượng được chuyển đổi chủ yếu từ carbohydrate.
-Nguồn ngoại sinh: Được tạo ra do các tác nhân như căng thẳng, mệt mỏi kéo dài, tác nhân phóng xạ, phản ứng viêm, thuốc lá, ô nhiễm môi trường và một số tác nhân khác.

Các gốc tự do có hoạt tính rất mạnh, do đó nếu chúng tăng sinh quá mức sẽ gây ra những tổn thương đến tế bào, làm tăng nguy cơ bệnh tật. Một số gốc tự do gây hại cho cơ thể như: Ozone, hydrogen peroxide, superoxide, peroxy lipid, hydroxyl gây ra nhiều tổn thương cho tế bào.

2.Gốc tự do ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể?

Gốc tự do có thể dễ dàng gây ra phản ứng với các thành phần của tế bào. Qua đó các gốc tự do gây ra sự rối loạn hoạt động bình thường của tế bào, gây phá hủy tế bào và đẩy nhanh quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, có sự liên quan của các gốc tự do đối với sự hình thành của một số bệnh lý như:

-Bệnh lý ở hệ thần kinh trung ương bao gồm Alzheimer, Parkinson, chứng mất trí nhớ.
-Bệnh lý tim mạch.
-Rối loạn viêm và hệ thống miễn dịch: Bệnh tự miễn thường gặp như lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp.
-Gốc tự do cũng là tác nhân gây đột biến gen khi tấn công vào ADN; tấn công vào các tổ chức màng, các chất sinh học trong tế bào làm tăng nguy cơ ung thư.
-Đục thủy tinh thể và chứng suy giảm thị lực liên quan đến tuổi tác.
-Thay đổi ngoại hình do sự lão hóa của cơ thể gây ra như da kém đàn hồi, mất sự căng bóng, xuất hiện nhiều nếp nhăn, tóc bạc, rụng tóc.
-Bệnh lý đái tháo đường ở người cao tuổi.

suc khoe phu nu tuoi trung nien

Bên cạnh những ảnh hưởng tiêu cực thì sự hình thành gốc tự do do nội sinh cũng vô cùng cần thiết cho cơ thể. Chúng giúp quá trình tổng hợp và phân hủy các chất trong quá trình chuyển hóa của tế bào.

3.Nguyên nhân nào gây ra gốc tự do trong cơ thể?

Mặc dù gốc tự do được sản sinh tự nhiên qua các phản ứng trao đổi chất trong cơ thể, nhưng yếu tố về lối sống có thể đẩy nhanh quá trình này, như:
-Tiếp xúc với các hóa chất độc hại như thuốc trừ sâu, ô nhiễm không khí.
-Hút thuốc lá.
-Uống nhiều bia, rượu.
-Ăn nhiều thực phẩm chiên, nướng
Lối sống này cũng có liên quan đến các bệnh lý nguy hiểm như tim mạch, u bướu, ung thư.

Xem video về gốc tự do gây ra ung thư, u bướu như thế nào để bạn hiểu thêm hơn:

 

4.Chất chống oxy hóa và gốc tự do

Chất chống oxy hóa là các phân tử có tác dụng ngăn chặn quá trình oxy hóa của các phân tử khác, nói cách khác chúng làm giảm hoặc ngăn tác động của gốc tự do.
Cơ chế của tác động trên là do chất chống oxy hóa sẽ cho đi một electron mà gốc tự do cần, từ đó tạo nên nguyên tử bền vững, giúp làm giảm khả năng phản ứng với các nguyên tử, phân tử khác. Điều đặc biệt, chất chống oxy hóa vẫn giữ được tính ổn định của chúng sau khi cho bớt một điện tử, chúng không trở thành gốc tự do mới.

Không có một chất chống oxy hóa nào có thể chống lại tác động của mọi gốc tự do. Chính vì thế, việc các gốc tự do tác động khác nhau tại các khu vực khác nhau trong cơ thể thì mỗi chất chống oxy hóa cũng hoạt động khác nhau dựa vào tính chất hóa học của chúng.

5.Làm sao để hạn chế các gốc tự do trong cơ thể

Để tránh sự gia tăng quá mức của các gốc tự do gây hại cho tế bào và cân bằng lại sự hình thành gốc tự do thì cơ thể có những cơ chế gây phá hủy các gốc tự do, đó là những enzyme có sẵn trong tế bào hay các chất chống oxy hóa.

Tuy nhiên, nếu có quá nhiều gốc tự do được tạo ra và tồn tại trong cơ thể, thì những cơ chế chống gốc tự do trong cơ thể chúng ta cũng không thể loại bỏ hết được, làm ảnh hưởng tới cơ thể. Một số biện pháp giúp phòng ngừa và loại bỏ gốc tự do, được kể đến như:

-Chế độ ăn uống khoa học: Bổ sung các chất dinh dưỡng có tác dụng chống oxy hóa như vitamin E, selen, beta carotene, vitamin A…có nhiều trong hoa quả mọng, rau xanh…Đồng thời cần tránh xa các chất không tốt cho cơ thể như thức ăn nhiều dầu mỡ, rượu bia, nước uống có gas…
-Tránh stress, căng thẳng: Hạn chế những suy nghĩ tiêu cực, tập các môn thể thao giúp giảm stress như yoga, đi bộ…; học cách suy nghĩ tích cực để tránh hình thành gốc tự do.
-Ngủ đủ giấc: Để hạn chế sự hình thành các gốc tự do, bạn nên ngủ đủ từ 7-8 giờ mỗi ngày.
-Có thể bổ sung một số thực phẩm có tác dụng chống oxy hóa trong cơ thể, nhằm giảm thiểu gốc tự do gây hại cho cơ thể.

Khi các gốc tự do tăng sinh quá mức trong cơ thể có thể gây hại cho tế bào, tăng nguy cơ gây ra nhiều bệnh lý phức tạp trong đó có ung thư. Chế độ ăn uống, sinh hoạt cũng có ảnh hưởng tới sự hình thành của các gốc tự do. Chính vì vậy, một lối sống khoa học, bổ sung đầy đủ các chất chống oxy hóa sẽ giúp cơ thể hạn chế sự hình thành gốc tự do, giảm thiểu nguy cơ bệnh tật. Ngoài ra, ngày nay các nhà khoa học đã phát triển ra dòng sản phẩm bảo vệ sức khoẻ Ancan giúp khử các gốc tự do, bảo vệ bạn khỏi nguy cơ mắc các bệnh lý ung thư rất hiệu quả. Nếu bạn cần tư vấn xin liên hệ với chúng tôi theo số điện thoại Hotline: 0899181998

Bài viết mới cập nhật:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *